कोडेक्स एलिमेन्टेरियस कमिसन


कोडेक्स एलिमेन्टेरियस कमिसन:
कोडेक्स एलिमेन्टेरियस स्थापना सन् १९६३ मा भएको हो । यो रोममा अवस्थित छ र यसलाई खाद्य तथा कृषि संगठन र विश्‍व स्वास्थ्य संगठनबाट संयुक्त रुपमा सहयोग प्राप्त छ । अन्तराष्ट्रिय स्तरमा खाद्य पदार्थको स्वाच्छता एवं गुणस्तर सम्बन्धमा कोडेक्स एलिमेन्टेरियस कमिसनको महत्वपूर्ण स्थान रहेको छ । कोडेक्स एलिमेन्टेरियस भन्‍नाले फुड कोड अर्थात कोडेक्स एलिमेन्टेरियस कमिसनले अवलम्बन गरेको खाद्य स्वच्छताका लागि अन्तराष्ट्रिय मापदण्डको संग्रलाई जनाउँछ । यो उपभोक्ता, खाद्य प्रशोधक एवं उत्पादक, राष्ट्रिय खाद्य नियमन निकाय (National food control agencies)तथा खाद्य पदार्थको अन्तराष्ट्रिय व्यापारका लागि विश्‍वव्यापी रुपमा मान्य रहेको छ । उपभोक्ताको स्वास्थ्य रक्षा एवं खाद्य पदार्थको व्यापारमा स्वस्थ अभ्यास प्राप्त गर्न राष्ट्रहरुले एक अर्काको खाद्य सम्बन्धि कानुनी प्रावधानमा एकरुपता ल्याउनु एवं अन्तराष्ट्रिय रुपमा मान्य मापदण्डहरुलाई अवलम्बन गर्नु पर्ने धारणा कोडेक्स एलिमेन्टेरियस कमिसनको रहेको छ । सोहि सम्बन्धमा विश्व व्यापार संगठन अन्तर्गत कृषि बस्तुको स्वच्छता सम्बन्धि सम्झौतामा अन्तराष्ट्रिय व्यापार सहजिकरण र जनमानसको स्वास्थ्य रक्षार्थ कोडेक्सको खाद्य स्वच्छता मापदण्ड, निर्देशिका आदिहरुलाई उल्लेख गरेको छ । कोडेक्स एलिमेन्टेरीयस कमिसनले खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागका महानिर्देशकलाई कोडेक्स सम्पर्क विन्दु (Codex Contact Point ) को रुपमा तोकेको छ ।